Monthly Archives: February, 2016

ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ፍትሓዊ እዩ።

ኣብ ዝሓለፈ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ባዕዳዉያን ገዛእቲ ዘካየዶ ቃልሲ ፍትሓዊ እዩ ነይሩ፡ ሕጂ እዉን ኣንጻር ገበቲን ኢዲሞክራስያዊያን ዝካየድ ቃልሲ ፍትሓዊ እዩ። ኣቀዲሙ ዝተሳላሰለ ቃልሲ ፍትሓዊ ስለዝነበረ ተዓዊቱ፡ እዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ድማ ፍትሓዊ ስለዝኾነ ክዕወት ሙኻና ዘጣራጥር ኣይኮነን። ኣብ መስርሕ ዝካየድ ቃልሲ ዝርኤ ገበናት፡ ጉርሕታት፡ ዉዲታት፡ መጻወድያ: …ወ.ዘ.ተ ብኣዝዮም ዉሑዳት ዜጋታት፡ ነቲ ናይ ቡዙሓን ዕላማ ትሕዝቶ እቲ ፍትሓዊ ቃልሲ፡ ናብ ዘይፍትሓዉነት ብፍጹም ኣይቅይሮን እዩ።

ተመክሮ ብዙሓት ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ብሓፈሻ፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ብፍላይ፡ ከምዚ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ፡ ኣዝዩ መሪርን ነዊሕን ሰዉራ ኣሳላሲለን፡ ሃገራዊ ናጽነተን ድሕሪ ምርግጋጸን፡ ባዕዳዊ ጨቆንቲ ሰጊገን፡ ብሓደሽት ዉሽጣዉያን ጨቆንት ዝተክኣ ቡዙሓት ሃገራት እየን። እዚ ዘሕዝን ተመክሮ ድማ ኣብ ሃገርና ጋህዲ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ጋህዲ እዚ ካልእ ካብኡ ዝገደደ መጽያዊ-ተረኽቦ (scenario) ካይፈጠረ እንኮሎ ንምዕጋቱን ኤርትራን ህዝባ  ኣብ ንጹር መጽያዊ ማኣዝን ርእሰ-ቀስት ንምስርዓ ናይ ዝሓለፈን ሕጂ ዘሎ ተሞክሮና ምምዛን የድሊ እኳ እንተኾነ፡ ወግሔ ጸብሔ ኣብኡ ዕንክሊል ምባል ግን ንዘይብቕዓትካን ዘይድልዉነትካ ንቃልሲ ምንጻር እዩ። ሓድሽ ወለዶ ብሕምቀት ናይ ዝሓለፉ ወለዶ ኣይነብርን እዩ። እንታይድኣ ካብኡ ዝጥለብ ሃገራዊን ህዝባዊ ግዴታታት ክፍጽም ድሉዉ ምስዝኸዉንን ነቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ወለዶ ዝፈጸሞ ጌጋታት ብተግባር ምስ ዝእርም ጥራይ እዩ።

ኣቀዲሙ ክንጽርን ክበርህን ዘለዎ መሰረታዊ ጉዳይ ኣሎ፡ ንሱ ድማ ዕላማን ፖሎቲካዊ ዉደባ በበይኑ ክልተ ዝተፈላለየ ቁም-ነገራትን ሞጎታዊ ምትእስሳራት ዘለዎ ሙኻኑ እዩ። ፖሎቲካዊ ዉደባ ነቲ ዕላማ ንምዕዋት ዝዋደድ መሳርሒ እዩ። ዕላማ ግን እቲ ሎሚ ትሓልሞ ጽባሕ ጋህዲ ክትግብሮ ዝድለ ራእይ እዩ። ንጹሩን ፍትሓዊ ዕላማ እንዳሃለወ ከንሱ ጉጉይ ዉድብ ክፍጠር ይክኣል እዩ። እቲ ዉደባ ጌጋ ስለዝነበረ ወይ በቲ ዉደባ ገበን ስለዝተፈጸመ ግን እቲ ዕላማ ጌጋ ነይሩ ማለት ኣይኮነን። ኣብ ተሞክሮ ቃልስታት ዓለምና ከምተራእየ፡ ሓንፈጽ ዓመጻዊን ሰላማዊ ቃልሲ ዘሳላስሉ ፖሎቲካዊ ዉድባትን ግንባራት፡ ኣንጻር ጸላኢኦም ዘላዓልዎ ዓመጻዊ ቃልሲ ብተዛማዲ ናብ ህዝቦም ከምዝዛዙን ዝጸሉን እዩ። እቲ ዓመጽ ስለዝገዝኦም ኣንጻር ጸላእቶም ጥራይ ዘይኮነ ኣንጻር ህዝቦም እዉን ዓመጽ የዘውቱሩ እዮም። ኩሉ ዝፍጽምዎ ዓመጻት ድማ ብስም እቲ ዕላማ ህዝቢን ማሕበራዊ ሰዉርኡን ይኸዉን።

ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህ.ግ.ሓ.ኤ) ናይ መን እያ?

  1. ናይ’ቶም ጀጋኑ ዝተሰዉኡ? ንመን ግዲ እዮም ተሰዊኦም? ንህ.ግ.ሓ.ኤ ዶ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራ?
  2. ናይ’ቶም ኣካላቶም ዝሰንከሉ? ንመን ግዲ እዮም ሰንኪሎም? ንህ.ግ.ሓ.ኤ ዶ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራ?
  3. ናይ’ቶም ህልዋትን ኣካላቶም ዘይተተንከፉ? ንመን ጊዲ እዮም ተጋዲሎም? ንህ.ግ.ሓ.ኤ ዶ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራ?

ነዘን ኣቀዲመ ብቅድመተከተል ዝጣሕመስክወን ሕቶታት ብኣእሙሮኹም ምስ መለስኩመን፡ ብሱሩ ህ.ግ.ሓ.ኤ እንታይ እዩ ዝብል ሕቶ ንሓንጎልኩም ክፋራሮቆ ስለዝኾነ፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ሓደ ሰፊሕ ፖሎቲካዊ ግንባር እዩ።  ሓደ ሰፊሕ ፖሎቲካዊ ግንባር ከ እንታይ ማላት እዩ? ሓደ ሰፊሕ ፖሎቲካዊ ግንባር፡ ዜጋታት ዝተፈላለየ ፖሎቲካዊ ዝንባሌታት ዝዉንኑ፡ ንኩሎም ብኣድራጋ ዝብድሆም ዳይነሚክስ ክህሉ እንከሎ፡ ነዚ ሓባራዊ ብድሆ ሓቢሮም ዝቃለስሉ፡ ኣብ ናይ ዕላማ-ሓድነት ዝተሞርኮሰ ልፍንታዊ ዉደባ ሰሪሖም ዝነጥፍሉ ሕብረተሰብኣዊ-ንዋት እዩ። ፖሎቲካዊ ዉድብ ንዋት ድዩ ወይስ ዕላማ? ፖሎቲካዊ ዉድብ ንትዉንኖ ዕላማ ወይ ራእይ ንምዕዋት እቲጥቀመሉ ንዋት ጥራይ እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ዝተፈልየ መድረኽ ትሕዝትኡን ቁርጹ እንዳተቃያየረ ዝኸይድ እዩ። ንመረዳእታ ካብ 1970-1977 ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነበረ ንዕቦልዩን፡ ሰልፊ ናጽነትን ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝጠመረ፡ ኣብ መጀመርታ ናይ 1977 ድሕሪ ቀዳማይ ናይ ሓድነት ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ተባሂሉ ሓድሽ ፖሎቲካዊ ፕሮግራም፡ ሓድሽ ቅዋምን ቅርጻን ሒዙ ተቀይሩ። ከም መቀጸልትኡ ድማ ድሕሪ ኤርትራ ካብ ባዕዳዊ-መግዛእቲ ናጻ ምዉጽኣ፡ እቲ ህዝባዊ ግንባር ዝነበረ ብተመሳሰሊ ንህ.ግ.ደ.ፍ ተቀይሩ። እዚ መስርሓት ‘ዚ ዘርእየና ጉዳይ እንተሃልዩ ሓደ ፖሎቲካዊ ዉደባ ካብ ሓደ መድረኽ ናብ ካልኣይ መድረኽ ዘሳጋግር መኪና ወይ ንዋት ሙኻኑ እዩ። ሓደ ፖሎቲካዊ ዉድብ ዕላማን ተሉኡኸን መላእ ህዝቢ ዝጾረ፡ መላእ ህዝቢ ብኣካል ዘሳተፈ፡ ኣንጻር ባዕዳዉያን ገዛእቲን ዉሽጣዊ ዓመጻት…ወ.ዘ.ተ ደዉ ዝበለ ክኸዉን ይኽእል እዩ፡ ዋንነቱ ግን ናይ ዝተወሰኑ ጉጂለ ወይ  ናይ መላእ ህዝቢ ክኸዉን ይኽእል።

  1. እቲ ዉድብ ብጉጂለ ዝዉነን ምስ ዝኸዉን ዉሳኔታትን መምሪሒታትን በቲ ጉጂለ ይሓልፍን ይዉሰንን፡ ህዝቢ ነቲ ጉጂለ ይምእዘዝንን ነቲ ጉጂለ ይፈርህን።
  2. እቲ ዉድብ ብመላእ ህዝቢ ዝዉነን ምስ ዝኸዉን ዉሳኔታትን መምሪሒታትን በቲ ህዝቢ ይሓልፍን ይዉሰንን፡ ዉድብ ንህዝቢ ኣገልግሎት ይቕርብን ንህዝቢ ይምእዘዝን ይፈርህን። እዚ ኣብ ላዕሊ ኣሕጽር ኣቢለ ጣሕሚሰዮ ዘሎኹ ፖሎቲካዊ ክዉንነት ኣብ መላእ ዓለም ዝተራእየን ዘሎን ክዉንነት እዩ። ካብዚ ክዉንነት እዚ ወጻኢ ክሳብ ሕጂ ከም ተርእዮ ኣይተራእየን።

ኣብ ዉሽጢ ሰዉራ ኤርትራ ክልተ ተማዓደዉቲን ተዋሳሰብትን ሓይልታት ብቢመገደሙን ብሓባር ዝተቃለስሉ ሃገርን ሕብረተሰብን እዩ።

  1. 98% ዝብዝሖም፡ብዘይግብዝና ዝፈትዋን መተካእታን ዘይብላ ሂወቱ፡ ንሃገራዊ ናጽነት ኤርትራን ንሓርነት ህዝቢ ኤርትራ፡ ነብሱ ረሲዑ ንዝኣመነሉ ዕላማ ንምዕዋት ዝተሰዉኤን ክስዋእ ድልዉ ዝነበረ ወገን እዩ።
  2. 2% ዝብዝሖም፡ብዘይግብዝና ዝፈትዋን መተካእታን ዘይብላ ሂወቱ፡ ንሃገራዊ ናጽነት ንፖሎቲካዊ ስልጣኖም ንምርግጋጽ፡ ነብሱ ካይረስዔ ንዝኣመነሉ ዕላማ መስዋእቲ ዝኸፈለን ክስዋእ ድሉዉ ዝነበረ እዩ።

ነዚ ኣብ ላዕሊ ኣብ ክልተ ምዳቤታት ዝመደብክዎ ወገናት ኣብ 2 ዳይነሚክ ዉደባታ ተሰሊፉ ተጋዲሉ፡-

  1. ኣብቲ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር “ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ”።
  2. ኣብቲ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር “ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ”ን ሙስጡር ሰልፊ “ህዝባዊ ሰዉራዊ ሰልፊ ኤርትራ ቀጺሉ ብማሕበርነታዊ ሰልፊ ኤርትራ ዝፍለጥ ዝነበረ’ዩ።

እዞም ክልተ ወገናት ተማዓደዉቲን ተዋሳሰብትን ሓይልታት ብቢመገደሙን ብሓባር ዝተቃለስሉ ንሃገራዊ ናጽነት ከራጋግጹ እኳ እንተበቕዑ፡ ስርዓት ናይ ቡዙሓት ከራጋግጹ ኣይክኣሉን። ብመንጹሩ እቶም ኣዝዮም ዉሑዳን ኣብ ልዕሊ ቡዙሓን ተዓዊቶም። እቲምንታይስ ኣብ ማዓናጡ ቡዙሓን ተጸፍዮም ብሙስጡር ተወዲቦም ከም ቀላሲ ሓይሊ ኮይኖም መጸወዲያታቶም ስለዝጸመዱ እዮም። ይኹን እንበር ሰዉራ ኤርትራ ንሃገራዊ ናጽነትን ሰብኣዊ ሓርነት፡ ምስቲ ዝነበሮ ንጹር ዕላማ ዝጣዓዓም ኣብ ህዝቢ ዝተሰረተ ናይ ዉደባ ቅርጻ፡ ራእይ፡ ፖሎቲካዊ መደብ-ዕዮ፡ ዝተራቀቀ ስለያዉን ወትሃደራዉ ስትራተጂ፡ ኣዝዩ ተዓጻጻፊ ምስ ጊዝየን ኩነታትን ዝከይድ ስልትን ስትራተጂን ሓያል ናይ ምምዕባል ወሳኒ ግደ ሰብ እንተዘይነብሮ፡ ፈጺሙ ነቲ ቃልሲ ህዝቢ ኣይምስዓሰሎን፡ ብቀንዱ ድማ እቲ ሰዉራ ኣይምስተዓወተን ነይሩ።

ሚስጢር ዓወት ሰዉራና እዚ ካብ ኮነ፡ ነዚ ሕጂ ኣጋጢሙ ዘሎ ተሪር ብድሆታት ንምብድሁን ማሕበራዊ ሰዉራ ንምስልሳል፡ ሃናጺ ተሳትፎን ምትእትታዉ (participation & intervention) ህዝቢ ወሳኒ ምኻኑ ካብ ፈለጥና፡ ዘድልዩ ቅድመ-ምቅርራባትን ትሕዝቶን እዉን ሉሉያት እዮም። ኣቀዲምና ክንግንዘቦም ዝግብኣና ሓቕታት ኣሎው። ንሱ ድማ ኤርትራዉያን ኣብ ድርኹኺት ምህናጽ ዘመናዊት ሃገረ-ደዉላ፡ ምህናጽ ሃገራዊ ናይ ሓባር ኤርትራዊ መንነት ወይ ኤርትራዊ ሃገራዉነት፡ ምርግጋጽ ምዕቡልን ፍትሓዉን ሕብረተሰብ ኣብ ምህናጽ ከምንርከብ እየን። ነዚ ንምትግባር ሃገራዉነትን ሓርበይንነት እንዳወቃዕካ ክትግበር ከምዘይክኣል ብግቡእ ክንፈልጥ ኣሎና።

ኩሉ ዝካየድ ቃልስታት ኣህዛብ ንክልተመሰረታዉያን ዕላማታት እዩ፡-

  1. ብሓባር ብሰላም ንምንባርን፡
  2. ማሕበራዊ ፍትሒ ንምርግጋጽ እዩ።

ሰላም ክህሉ 2 ጫሌዳ ዳይነሚክስ ኣለዎ ንሳተን ድማ፡-

  1. ነባሪ ሰላም ከም ሳዕቤን ምርግጋጽ ማሕበራዊ ፍትሒ ኮይኑ፡
  2. ጊዝያዊ ሰላም ድማ ከም ሳዕቤን ፍርሕን ራዕድን ንጊዚኡ ዝርኤ ምትህድዳእ እዩ።

ስለዚ ንሕና ኤርትራዉያን ኣብ ዉሽጥናን ከባቢናን ከነራጋግጾ እንደሊዮ ሰላም ካብ ምርግጋጽ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝነቕል ክኸዉን ስለዘለዎ፡ ነዚ ንምርግጋጽ ድማ ዓለባ ሳሬት ፍርሕን ራዕድን ክትርባዕ ኣለዎ። ዓለባ ሳሬት ፍርሕን ራዕድን ምትርባዕ ማለት ካብ ኩቱር ሕሰምን መከራን ዝነቀለ ጭንቀት ዝንቀሎ መንደረግሓት ምስንዳዉ ማለት ኣይኮነነን፡ እንታይድኣ  ብቀዳምነት ዓቕምኻ ምፍላጥ ኮይኑ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ነቲ ትብሎን ትሓስቦን ብኸመይ ትብሎን ተቀምጦን ምፍላጥ እዩ። ምእንቲ ህልኽ ህልኽ፡ ምእንቲ ክብሎ ኣሎኒ ምባል፡…ወ.ዘ.ተ እንተኾይኑ ግን ኣብ ክንዲ ፍታሕ ህዉከት፡ ኣብ ክንዲ ሃናጺ ኣዕናዊ ክከዉን ስለዝኾነ፡ ሓደ ዉልቀ-ዜጋ ወይ ብናጻ ዝቆመ ጉጂለ ማዕረ ክንደይ ክዝርጋሕን ክጭበጥን ከምዝኽእል ከለሊ ጽቡቕ እዩ።

http://www.bbc.com/news/magazine-35667355

ወድሓንኩም!

መርእድ ዘርኡ

m.zerut@gmail.com

25/02/2016

 

Advertisements